CẢ ĐẤT NƯỚC VIỆT NAM ĐÃ TRỞ THÀNH THÂM QUYẾN! CÔNG TÁC KHẢO SÁT THỰC ĐỊA CHO THẤY XUẤT HIỆN NHỮNG HIỆN TƯỢNG KỲ LẠ CÓ THỂ SẼ BÙNG PHÁT MẠNH MẼ HƠN TRONG TƯƠNG LAI

Việt Nam không thành lập các đặc khu nhưng lại thực hiện chính sách mở cửa thống nhất trên toàn quốc, cả đất nước Việt Nam đã trở thành Thâm Quyến. Và Thâm Quyến đã giữ một vị trí “ vô cùng đặc biệt”, trong suốt 40 năm qua cả Trung Quốc vẫn chỉ có một Thâm Quyến, tại sao lại như vậy? Điều này rất đáng để suy ngẫm.

Đầu tháng 4, tôi đi xe từ Hà Nội đến Hải Phòng, một thành phố trọng điểm về sản xuất tại Miền Bắc Việt Nam, dù hành trình chỉ trong vòng một tiếng rưỡi đồng hồ nhưng thống kê sơ bộ đã có khoảng 30 khu công nghiệp được xây dựng hai bên đường.

Trong quý đầu tiên của năm nay, Việt Nam đã thu hút đầu tư nước ngoài tổng cộng 10,8 tỷ USD, tăng 86,2% so với cùng kỳ năm trước, trong đó vốn từ Trung Quốc chiếm một nửa và đóng một vai trò quan trọng. Tình hình đầu tư của các công ty Trung Quốc vào Việt Nam như thế nào? Ba chúng tôi đã đến các thành phố trực thuộc Trung Ương như Hà Nội, Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Hải Dương, Long An để tiến hành điều tra thực địa.

Kết quả khảo sát về các khu vực trọng điểm về sản xuất tại miền Bắc và miền Nam Việt Nam cho thấy rằng, từ năm ngoái một làn sóng các công ty sản xuất của Trung Quốc đã tràn vào các khu công nghiệp này. Sau tết âm lịch năm nay, các công ty có vốn đầu tư Trung Quốc ngoài việc phải đối mặt với tình trạng thiếu lao động còn phải đối mặt với việc giá thành lao động cũng tăng theo.

Doanh nghiệp chuyển hướng mạnh xuống phía Nam

Các Khu Công Nghiệp được “lấp đầy” chỉ trong 2 năm

Sau khi đặt chân đến Khu hợp tác kinh tế thương mại Trung Quốc - Việt Nam (Thâm Quyến-Hải Phòng), từ tòa nhà của khu công nghiệp nhìn ra xa, điểm qua có thể bắt gặp rất nhiều biển tên của các công ty niêm yết của Trung Quốc. Tại đây có Wolong Electric Group – cánh chim đầu đàn của ngành điện khí của Trung Quốc, nhà sản xuất túi khí an toàn lớn nhất Trung Quốc - HTM New Technical Material, doanh nghiệp dẫn đầu về linh kiện điện tử tại Trung Quốc - Sanhua Intelligent Controls, doanh nghiệp hàng đầu trong ngành công nghiệp vi động cơ của Trung Quốc - Zhongshan Broad-Ocean Motor.

"Việc thu hút các nhà đầu tư vào KCN nhanh hơn nhiều so với dự kiến, hầu như ngày nào cũng có các nhóm khách hàng Trung Quốc tới khảo sát, chúng tiếp đón nhiều tới nỗi không đếm xuể ". Ông Tống Văn Kiên, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH liên hiệp đầu tư Thâm Việt- công ty chịu trách nhiệm xây dựng và phát triển khu hợp tác cho biết, theo kinh nghiệm, thông thường một khu công nghiệp sẽ mất khoảng 6 năm để có thể lấp đầy, tuy nhiên năm ngoái chỉ trong vòng 1 năm khu công nghiệp Việt Nam - Thâm Quyến đã thu hút đầu tư được trên 50%, và năm nay có thể hoàn thành việc thu hút đầu tư trước thời hạn. "Chúng tôi có kế hoạch mở rộng khu công nghiệp và đang đàm phán với chính quyền địa phương tạiViệt Nam"

Tại KCN, Trâu Vinh Minh, Tổng giám đốc HTM New Technical Material Việt Nam cho biết “Chúng tôi đã chủ động điều tra và tìm kiếm cơ hội đầu tư sau tết âm lịch năm 2018. Vì khách hàng của chúng tôi chủ yếu là GM của Mỹ và Volkswagen của Đức, khách hàng trong chuỗi công nghiệp cao cấp đều ở đó nên doanh nghiệp chúng tôi cũng phải phối hợp theo họ. Vào tháng 5 năm 2018, chúng tôi chính thức ký hợp đồng thuê mặt bằng tại khu công nghiệp, sau đó bắt đầu ép cọc xây dựng cơ sở hạ tầng, và hoàn công trong vòng nửa năm. Hiện tại, công ty tại Việt Nam đã tuyển dụng hơn 50 nhân viên và đang trong giai đoạn đào tạo nhân viên. "

Ngoài HTM New Technical Material, rất nhiều công ty khác cũng đang gấp rút nhắm đến Việt Nam. Theo thống kê chưa đầy đủ, kể từ năm 2008, hơn 60 công ty niêm yết hạng A đã công bố các khoản đầu tư liên quan tại Việt Nam, từ năm 2017 đến 2018 tổng cộng có gần 20 công ty cũng đã tiến hànhcôngbố. Trong cùng thời gian đó, vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tiếp tục tăng, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam năm 2018 đạt 35,4 tỷ USD.

Các khu vực xung quanh thành phố Hồ Chí Minh - cách thành phố Hải Phòng 1.800 km, cũng là khu vực trọng điểm về sản xuất. Một giám đốc cấp cao của một công ty kiểm toán trả lời các phóng viên rằng: “Kể từ sau tháng 5 năm 2018, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã đến công ty để được tư vấn với hy vọng sẽ hoàn thành việc đăng ký và xây dựng công ty tại Việt Nam trong vòng 4 tháng. Tuy nhiên, trên thực tế, trong một thời gian ngắn như vậy rất khó để hoàn thành việc này”. Các công ty dệt may từ Trung Quốc cũng đang tăng cường đầu tư vào các khu vực xung quanh Hồ Chí Minh, thậm chí họ còn sử dụng cụm từ “ Việt Nam mở ra thập kỷ vàngcho ngành dệt may ”để mô tả quá trình phát triển này. HuaFu Fashion, Texhong Textile, LuThai Textile và Bros và các công ty dệt may lớn khác đã gia tăng đáng kể năng lực sản xuất tại các nhà máy tại Việt Nam

Biểu thuế và thuế suất thấp

Chính là lợi thế cạnh tranh lớn nhất

Điều quan trọng nhất khi đầu tư vào Việt Nam là gì? Thuế xuất khẩu bằng 0 và thuế suất thấp đã trở thành tâm điểm chú ý của các công ty Trung Quốc trong quá trình điều tra nhằm thực hiện đầu tư vào Việt Nam. Ông Lã Kiến Quân, Tổng giám đốc công ty Kiện Thinh (JaSan) tại Việt Nam cho biết: “Hầu hết hàng dệt may xuất khẩu từ Việt Nam sang châu Âu, Châu Mỹ và Nhật Bản đều có thuế suất bằng 0, số tiền thuế tiết kiệm được chính là lợi nhuận.”

Từ góc độ thuế quan, Việt Nam đã hình thành một hệ thống thương mại tự do tương đối lớn và hoàn thiện, và việc các công ty Trung Quốc tăng cường đầu tư vào Việt Nam để tránh các rào cản thương mại đã dần dần trở thành xu thế. Đặc biệt từ sau năm 2019, sau khi một số hiệp định ngoại thương mới của Việt Nam có hiệu lực, lợi thế về thuế xuất khẩu ngoại thương của Việt Nam càng được thể hiện rõ.

Tháng 1/2019, “Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương” (CPTPP) chính thức có hiệu lực tại Việt Nam. Vào cuối năm 2019, EU và Việt Nam dự kiến sẽ chính thức ký kết “Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU”. Hai hiệp định này mang lại lợi ích to lớn cho ngành sản xuất xuất khẩu của Việt Nam. Theo hiệp định, thuế xuất khẩu của Việt Nam sẽ được giảm đáng kể, và EU sẽ miễn giảm 99% các dòng thuế quan. So với mức thuế mà các nước Âu Mỹ áp dụng đối với Trung Quốc, mức thuế của các nước Âu Mỹ đối với hầu hết các sản phẩm từ Việt Nam thấp hơn nhiều. Đối với các công ty sản xuất có định hướng xuất khẩu, chỉ cần miễn giảm một loại thuế cũng có thể mang lại lợi nhuận khổng lồ.

Ngoài thuế quan thấp, cũng không thể coi nhẹ các chính sách ưu đãi thuế nội địa của Việt Nam. Công ty TNHH Công nghiệp Huafu (Việt Nam), có trụ sở tại tỉnh Long An, miền Nam Việt Nam, đang được hưởng ưu đãi thuế “miễn thuế bốn năm, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo”. Theo chính sách của Việt Nam, chính sách ưu đãi đặc biệt “miễn bốn năm, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo” được áp dụng cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư từ 300 triệu USD, hoặc doanh số hàng năm đạt 500 triệu USD hoặc doanh nghiệp từ 3.000 người trở lên. Rõ ràng, với những ưu đãi kép, các doanh nghiệp ngày càng mong muốn chuyển đổi thành doanh nghiệp xuyên quốc gia, đặc biệt điều này biểu hiện rõ hơn đối với các công ty chủ yếu xuất khẩu vào thị trường Mỹ. Nhìn từ thống kê xuất khẩu của Việt Nam, Hoa Kỳ là quốc gia xuất khẩu hàng hóa lớn nhất của Việt Nam trong quý đầu tiên của năm nay, với tổng kim ngạch xuất khẩu là 13 tỷ USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước.

Theo báo cáo phân tích từ Panjiva, một công ty dữ liệu thương mại cho thấy, ở góc độ ngành nghề, có thể thấy khá rõ ràng tình trạng các nhà bán lẻ Mỹ đã chuyển đơn hàng đối với các sản phẩm như đồ nội thất, đồ gia dụng và lốp xe từ Trung Quốc sang Việt Nam. Các nhà bán lẻ như Home Depot và IKEA đã giảm nhập khẩu đồ nội thất từ Trung Quốc vào khoảng 13,5%, trong khi nhập khẩu từ Việt Nam tăng 37,2%. Mỹ đã giảm nhập khẩu lốp ô tô từ Trung Quốc vào khoảng 28,6%, trong khi nhập khẩu từ Việt Nam tăng mạnh vào khoảng 141,7%.

Mặt khác của sự bùng nổ đầu tư

Đất đai khan hiếm, thiếu hụt lao động

Khi các doanh nghiệp nước ngoài tăng tốc đầu tư và xây dựng nhà máy tại Việt Nam, chi phí nhân công và giá thuê đất, nhà xưởng tại Việt Nam cũng tăng lên nhanh chóng. Ông Tống Văn Kiên cho biết “Giá thuê ở đây về cơ bản không chênh lệch nhiều so với các khu đô thị công nghiệp cấp 1 tại Trung Quốc, về cơ bản duy trì ở mức 4 USD/m2”.

Công ty TNHH Cổ phần sản phẩm ngoài trời  Mobi Garden đã đầu tư thành lập công ty con tại Việt Nam được hai năm - Công ty TNHH TIANYE OUTDOOR  (Việt Nam) và chọn Khu công nghiệp Phú Thái, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương, Việt Nam. Giám đốc văn phòng bà Ngụy cho biết: “Khi chúng tôi đến vào năm 2017, giá thuê nhà xưởng là 2,2 USD/m2. Bây giờ giá thuê đã tăng lên 2,8 USD, giá thuê tăng vô cùng nhanh”. Mặc dù vậy, theo phản hồi từ phía công ty, hầu hết các khu công nghiệp nhìn chung đều hoạt động hết công suất.

Giá thuê nhà xưởng tại miền Bắc Việt Nam đang tăng và giá thuê đất ở miền Nam Việt Nam cũng đang tăng với tốc độ chóng mặt. Phóng viên tìm hiểu tại một số khu công nghiệp ở các tỉnh lân cận TP.HCM và được biết giá thuê đất tại địa phương đã tăng từ 30 USD/ mẫu (tương đương 666.67m2) từ năm 2015 lên 100 USD như hiện nay, tức là đã tăng gấp 3 lần. Chi phí nhân công cũng đang tăng nhanh không kém, hiện nay tiền lương ở Việt Nam hiện cao hơn năm 2014 khoảng 50%. Năm 2019, mức lương tối thiểu của doanh nghiệp thuộc vùng I tại Việt Nam  là 4.180.000 VND/ tháng (tương đương 1.237 NDT). Mức lương thực tế đến tay người lao động Việt Nam là bao nhiêu? Theo khảo sát tại nhiều công ty, mức lương trung bình hàng tháng của nhân viên tại các nhà máy là từ khoảng 7.400.000 (tương đương 2.200 RMB) đến 8.100.000 VBD (tương đương 2.400RMB). Các công ty dự tính rằng chi phí lao động của Việt Nam sẽ bằng với chi phí lao động tại Trung Quốc trong bảy năm tới.

“Việt Nam đã bắt đầu có dấu hiệu thiếu hụt lao động.” Bà Ngụy cho biết nhiều nhà máy mới đang lựa chọn địa điểm và vấn đề trọng điểm cần cân nhắc chính là vấn đề tuyển dụng lao động. Trước đây, có thể tuyển người bằng cách đăng quảng cáo, nhưng khi số lượng nhà máy tăng lên, việc tuyển dụng cũng ngày càng khó khăn hơn, doanh nghiệp phải tuyển dụng ở những nơi xa, và việc bắt buộc phải tăng lương sẽ vẫn còn tiếp diễn.

Tất cả điều này dường như là sự lặp lại quá trình phát triển của công cuộc cải cách mở cửa của Trung Quốc trong 40 năm qua, lịch sử thường có những điểm tương đồng đáng kinh ngạc.

 (Nguồn internet)

Các tin khác